★ پیش از هر دوزی
این فهرست برای یادآوری سریع است، نه جایگزین فارماکوپهٔ مرکز شما. دوزها بزرگسال و در غیاب نارسایی ارگان‌اند؛ غلظت آمپول‌ها و نام‌های تجاری بین کشورها فرق می‌کند. هر دوز را پیش از تزریق با پروتکل مرکز خود تطبیق بده.
ایست قلبیCardiac Arrest
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| آدرنالینAdrenaline (Epinephrine) | ۱ میلی‌گرم = ۱۰ میلی‌لیتر از محلول ۱:۱۰۰۰۰ | وریدی یا داخل‌استخوانی | ریتم غیرقابل شوک: در اولین فرصت. ریتم قابل شوک: پس از شوک سوم. سپس هر ۳ تا ۵ دقیقه (یک حلقه در میان). پس از هر تزریق، ۲۰ میلی‌لیتر فلاش و بالا بردن اندام. |
| آمیودارونAmiodarone | ۳۰۰ میلی‌گرم پس از شوک سوم؛ ۱۵۰ میلی‌گرم پس از شوک پنجم | وریدی بولوس | فقط در VF و VT بدون نبض. در PEA و آسیستول جایی ندارد. |
| لیدوکائینLidocaine | ۱۰۰ میلی‌گرم، سپس ۵۰ میلی‌گرم | وریدی بولوس | جایگزین آمیودارون در صورت نبود. |
| سولفات منیزیمMagnesium sulfate | ۲ گرم طی ۱۰ دقیقه | وریدی | در تورساد دپوینت، هیپومنیزیمی، و مسمومیت با دیگوکسین. در ایست معمولی روتین نیست. |
| کلسیم کلراید ۱۰٪Calcium chloride 10% | ۱۰ میلی‌لیتر | وریدی (ترجیحاً مرکزی) | در هیپرکالمی، هیپوکلسمی، و مسمومیت با بلوکر کانال کلسیم. با بی‌کربنات رسوب می‌دهد — مسیر را فلاش کن. |
| بی‌کربنات سدیم ۸٫۴٪Sodium bicarbonate 8.4% | ۵۰ میلی‌مول (۵۰ میلی‌لیتر) | وریدی | در هیپرکالمی، مسمومیت با TCA و اسیدوز شدید. در ایست قلبی معمولی توصیه نمی‌شود. |
برادی‌کاردیBradycardia
طبق الگوریتم برادی‌کاردی.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| آتروپینAtropine | ۵۰۰ میکروگرم، تکرار هر ۳ تا ۵ دقیقه تا حداکثر ۳ میلی‌گرم | وریدی | دوز کمتر از ۵۰۰ میکروگرم می‌تواند برادی‌کاردی پارادوکس بدهد. در بیمار پیوند قلب مؤثر نیست. |
| ایزوپرنالینIsoprenaline | شروع با ۵ میکروگرم در دقیقه | انفوزیون وریدی | وقتی آتروپین بی‌اثر است و پیسینگ در دسترس نیست. |
| آدرنالین (انفوزیون)Adrenaline infusion | ۲ تا ۱۰ میکروگرم در دقیقه | انفوزیون وریدی | پل تا پیسینگ وریدی. |
| گلوکاگونGlucagon | ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم بولوس، سپس ۲ تا ۵ میلی‌گرم در ساعت | وریدی | در مسمومیت با بتابلوکر. استفراغ عارضهٔ تقریباً همیشگی است. |
تاکی‌کاردیTachycardia
طبق الگوریتم تاکی‌کاردی.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| آدنوزینAdenosine | ۶ → ۱۲ → ۱۸ میلی‌گرم | وریدی، بولوس سریع + فلاش فوری | از ورید بزرگ آنته‌کوبیتال. نوار ریتم را حین تزریق ضبط کن. در آسم شدید و پیش‌تحریک پرهیز. |
| آمیودارونAmiodarone | ۳۰۰ میلی‌گرم طی ۱۰ تا ۶۰ دقیقه، سپس ۹۰۰ میلی‌گرم طی ۲۴ ساعت | انفوزیون وریدی | ترجیحاً از راه مرکزی؛ از راه محیطی خطر فلبیت دارد. |
| سولفات منیزیمMagnesium sulfate | ۲ گرم طی ۱۰ دقیقه | وریدی | تورساد دپوینت — حتی اگر منیزیم سرم طبیعی باشد. |
وازوپرسور و اینوتروپVasopressors and Inotropes
دوزها معمولاً بر پایهٔ وزن و با تیتراسیون؛ از راه مرکزی ترجیح دارد، ولی شروع محیطی در اورژانس پذیرفته است.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| نورآدرنالینNoradrenaline | ۰٫۰۵ تا ۰٫۵ میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه، با تیتراسیون | انفوزیون | وازوپرسور خط اول در سپسیس و بیشتر شوک‌ها. محل تزریق محیطی را پایش کن. |
| آدرنالین (انفوزیون)Adrenaline infusion | ۰٫۰۵ تا ۰٫۵ میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه | انفوزیون | در آنافیلاکسی مقاوم و شوک مقاوم. |
| وازوپرسینVasopressin | ۰٫۰۳ واحد در دقیقه (ثابت) | انفوزیون | افزوده به نورآدرنالین تا دوز آن کمتر بماند. |
| دوبوتامینDobutamine | ۲٫۵ تا ۲۰ میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه | انفوزیون | برای برون‌ده پایین. به‌تنهایی می‌تواند فشار را بیندازد — معمولاً با نورآدرنالین. |
| متارامینولMetaraminol | بولوس ۰٫۵ تا ۱ میلی‌گرم، یا انفوزیون | وریدی | وازوپرسور push-dose؛ مناسب پل کوتاه حوالی لوله‌گذاری. |
آنافیلاکسیAnaphylaxis
طبق الگوریتم آنافیلاکسی.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| آدرنالینAdrenaline IM | ۵۰۰ میکروگرم = ۰٫۵ میلی‌لیتر از محلول ۱:۱۰۰۰ | عضلانی، قدام-خارج ران | کودک ۶ تا ۱۲ سال: ۳۰۰ میکروگرم · ۶ ماه تا ۶ سال: ۱۵۰ میکروگرم. تکرار پس از ۵ دقیقه. |
| آدرنالین (انفوزیون)Adrenaline infusion | ۱ میلی‌گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر = ۱۰ میکروگرم/میلی‌لیتر؛ شروع ۰٫۵ تا ۱ میلی‌لیتر/کیلوگرم/ساعت | انفوزیون | در آنافیلاکسی مقاوم، پس از دو دوز عضلانی. |
| گلوکاگونGlucagon | ۱ تا ۲ میلی‌گرم، تکرارپذیر | وریدی | در بیمار تحت بتابلوکر که به آدرنالین پاسخ نمی‌دهد. |
لوله‌گذاری سریعRapid Sequence Intubation
جزئیات در RSI در بیمار بدحال. در شوک، دوز خواب‌آور را کم و دوز شل‌کننده را کامل بده.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| کتامینKetamine | ۱ تا ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم (در شوک: ۰٫۵ تا ۱) | وریدی | پایدارترین از نظر همودینامیک؛ برونکودیلاتور. |
| اتومیدیتEtomidate | ۰٫۳ میلی‌گرم/کیلوگرم | وریدی | همودینامیک نسبتاً خنثی؛ سرکوب گذرای آدرنال. |
| پروپوفولPropofol | ۱ تا ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم | وریدی | افت فشار می‌دهد؛ در بیمار بی‌ثبات با احتیاط و دوز کم. |
| روکورونیومRocuronium | ۱٫۲ میلی‌گرم/کیلوگرم | وریدی | شرایط عالی طی ۴۵ تا ۶۰ ثانیه. معکوس با سوگاماد‌کس. |
| سوکسامتونیومSuxamethonium | ۱ تا ۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم | وریدی | ممنوع در هیپرکالمی، سوختگی بیش از ۲۴ ساعت، آسیب نخاعی مزمن، و مسمومیت با ارگانوفسفره. |
آنتی‌دوت‌های ترالیAntidotes
فهرست کامل در بخش توکسیکولوژی.
| دارو | دوز بزرگسال | مسیر | نکته |
|---|---|---|---|
| نالوکسانNaloxone | ۴۰۰ میکروگرم، تیتره تا پاسخ تنفسی | وریدی، عضلانی یا بینی | هدف تنفس کافی است، نه بیداری کامل. نیمه‌عمر کوتاه‌تر از بیشتر اوپیوئیدها — انفوزیون ممکن است لازم شود. |
| فلومازنیلFlumazenil | ۲۰۰ میکروگرم | وریدی | به‌ندرت توصیه می‌شود — خطر تشنج، به‌ویژه در مصرف هم‌زمان TCA یا وابستگی به بنزودیازپین. |
| گلوکز ۱۰٪ یا ۲۰٪Glucose | ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلی‌لیتر از ۱۰٪ | وریدی | در هیپوگلیسمی. در سوءتغذیه و الکلیسم، تیامین را هم‌زمان یا پیش از آن بده. |
| تیامینThiamine | طبق پروتکل مرکز (فرآوردهٔ تزریقی ویتامین B) | وریدی | پیش از گلوکز در بیمار پرخطر — پیشگیری از انسفالوپاتی ورنیکه. |
| امولسیون چربی ۲۰٪Lipid emulsion 20% | بولوس ۱٫۵ میلی‌لیتر/کیلوگرم، سپس انفوزیون | وریدی | مسمومیت با بی‌حس‌کنندهٔ موضعی؛ و به‌عنوان نجات در مسمومیت با داروهای چربی‌دوست. |
| هیدروکسی‌کوبالامینHydroxocobalamin | ۵ گرم | وریدی | مسمومیت با سیانید — در قربانی حریق با لاکتات بسیار بالا. |
تجهیزات Equipment
ترالی احیا — چه چیزی باید باشدResuscitation Trolley
- دفیبریلاتور با پدهای چسبی بزرگسال و کودک، و قابلیت پیسینگ ترانس‌کوتانئوس
- کاپنوگرافی موج‌دار
- ساکشن کارآمد با سر یانکوئر
- آمبوبگ با ماسک در سه اندازه، و مخزن اکسیژن
- ایرویز دهانی و بینی در اندازه‌های مختلف
- ماسک لارنژیال در سه اندازه
- ویدئولارنگوسکوپ و لارنگوسکوپ مستقیم با تیغه‌های مختلف
- لولهٔ تراشه در اندازه‌های ۶ تا ۸٫۵، بوژی، استایلت
- ست کریکوتیروئیدوتومی اضطراری — و همه بدانند کجاست
- سوزن داخل‌استخوانی (دریل و سوزن بزرگسال و کودک)
- آنژیوکت‌های بزرگ، ست سرم، مایع گرم
- جعبهٔ داروهای احیا با برچسب خوانا و تاریخ انقضای بررسی‌شده
- فشارسنج، پالس‌اکسیمتر، گلوکومتر
- دستکش، محافظ چشم، و تختهٔ زیر قفسهٔ سینه
چند قاعدهٔ عملی دربارهٔ ترالی
چهار عادتی که در لحظهٔ بحران جواب می‌دهد
-
محل هر چیز را از پیش بدان. جست‌وجو در ترالی حین احیا، وقت تلف کردن است. هر شیفت، یک بار کشوها را مرور کن.
-
ارتباط حلقه‌بسته: «آدرنالین یک میلی‌گرم بده» → «آدرنالین یک میلی‌گرم، زدم، ساعت ۱۴:۰۳».
-
هر تزریق را با ۲۰ میلی‌لیتر فلاش دنبال کن و اندام را بالا ببر — وگرنه دارو در ورید محیطی می‌ماند.
-
برچسب سرنگ الزامی است. سرنگ بی‌برچسب روی میز احیا، منبع خطای جدی است.
خطاهای دوز که بیشترین آسیب را می‌زنند
سه غلظت آدرنالین که با هم اشتباه می‌شوند
۱:۱۰۰۰ (۱ میلی‌گرم در ۱ میلی‌لیتر) → عضلانی در آنافیلاکسی.
۱:۱۰۰۰۰ (۱ میلی‌گرم در ۱۰ میلی‌لیتر) → وریدی در ایست قلبی.
محلول رقیق‌شده برای انفوزیون → تیتره‌شده در شوک.
تزریق وریدی بولوس از محلول ۱:۱۰۰۰ به بیمارِ دارای نبض، می‌تواند بحران فشار خون، آریتمی و خونریزی مغزی بدهد. در آنافیلاکسی، مسیر عضلانی است.
| خطا | پیامد |
|---|---|
| آمیودارون در PEA یا آسیستول | بی‌فایده؛ وقفه در فشردن |
| کلسیم و بی‌کربنات از یک مسیر | رسوب و انسداد مسیر |
| سوکسامتونیوم در هیپرکالمی | ایست قلبی |
| فلومازنیل در مسمومیت مختلط | تشنج مقاوم |
| دوز آتروپین کمتر از ۵۰۰ میکروگرم | برادی‌کاردی پارادوکس |
بازبینی روزانهٔ ترالی
- مهر و موم سالم است؟ (اگر شکسته، محتویات باید کامل بررسی شود.)
- تاریخ انقضای داروها و مایعات.
- شارژ و تست روزانهٔ دفیبریلاتور.
- ساکشن کار می‌کند و ظرف خالی است.
- سیلندر اکسیژن پر است.
- پس از هر استفاده، ترالی بلافاصله پر و مهر شود — نه در شیفت بعد.
منابع و گایدلاین‌ها ۳
- Adult Advanced Life Support Guidelines — Resuscitation Council UK (2025)
- European Resuscitation Council Guidelines 2025 — ERC (2025)
- Emergency treatment of anaphylaxis — Resuscitation Council UK (2025)
برای مطالعهٔ بیشتر ۳
- Resuscitation Council UK — 2021 Guidelines
- British National Formulary (BNF)
- The Walls Manual of Emergency Airway Management, 6th ed
سلب مسئولیت
این مطالب صرفاً برای آموزش کادر درمان تهیه شده و جایگزین قضاوت بالینی، پروتکل بیمارستان محل خدمت شما یا مشورت با متخصص نیست. پیش از اجرای هر دوز یا مداخله، آن را با منبع رسمی و پروتکل مرکز خود تطبیق دهید.