شروع ناگهانی + پیشرفت سریع + مشکل در راه هوایی و/یا تنفس و/یا گردش خون
تغییرات پوستی در حدود ۸۰٪ هست — ولی نبودش آنافیلاکسی را رد نمی‌کند.
کمک بخواه · محرک را قطع کن · بیمار را دراز بکن و پاها را بالا بیاور
بیمار را ننشان و سرِپا نگه ندار؛ خطر سندرم بطن خالی. زن باردار به پهلوی چپ.
آدرنالین ۵۰۰ میکروگرم عضلانی در قدام-خارج ران
- بزرگسال و بالای ۱۲ سال: ۵۰۰ میکروگرم (۰٫۵ میلی‌لیتر از ۱ در ۱۰۰۰)
- کودک ۶ تا ۱۲ سال: ۳۰۰ میکروگرم
- کودک ۶ ماه تا ۶ سال: ۱۵۰ میکروگرم
- شیرخوار زیر ۶ ماه: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکروگرم
اکسیژن با جریان بالا · بولوس مایع · مانیتورینگ کامل
کریستالوئید ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌لیتر در بزرگسال، ۱۰ میلی‌لیتر بر کیلوگرم در کودک. پالس‌اکسیمتری، ECG، فشار خون.
آیا بیمار بهتر شده است؟
ادامهٔ ABCDE، پایش، نمونهٔ تریپتاز، و تعیین مدت مشاهده
دوز دوم آدرنالین عضلانی + بولوس مایع مجدد
پس از دو دوز عضلانی بهبودی نیست
تیم احیا و مراقبت ویژه را خبر کن. انفوزیون آدرنالین را شروع کن.
- انفوزیون آدرنالین: ۱ میلی‌گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر سالین = ۱۰ میکروگرم در میلی‌لیتر
- شروع با ۰٫۵ تا ۱٫۰ میلی‌لیتر بر کیلوگرم در ساعت، با تیتراسیون
- احیای تهاجمی مایع — نشت مویرگی عظیم است
- بیمار تحت بتابلوکر: گلوکاگون ۱ تا ۲ میلی‌گرم وریدی
تریپتاز ماست‌سل · درمان علامتی · تعیین مدت مشاهده
نمونهٔ اول در اولین فرصت پس از شروع درمان؛ نمونهٔ دوم ۱ تا ۲ ساعت بعد (حداکثر ۴ ساعت)؛ نمونهٔ پایه بیش از ۲۴ ساعت بعد.
دو اتوانژکتور + آموزش عملی + برنامهٔ مکتوب + ارجاع به درمانگاه آلرژی
مدت مشاهده: ۲ ساعت (پاسخ سریع به یک دوز) · ۶ ساعت (دو دوز یا سابقهٔ واکنش دوفازی) · ۱۲ ساعت یا بستری (بیش از دو دوز، آسم شدید، مراجعهٔ شبانه، دسترسی دشوار).
آنچه در بازنگری ۲۰۲۱ از الگوریتم حذف شد
دو دارویی که دیگر در درمان اولیه نیستند
کورتیکواستروئید — شواهدی بر پیشگیری از واکنش دوفازی نداشت و تجویزش باعث تأخیر در اقدامات مؤثر می‌شد.
آنتی‌هیستامین — از الگوریتم اولیه خارج شد؛ جایش فقط برای تسکین علائم پوستی پس از پایدار شدن بیمار است.
هیچ‌کدام جای آدرنالین را نمی‌گیرد و هیچ‌کدام نباید آن را عقب بیندازد.
پیوند
شرح کامل تشخیص، دوزها، آنافیلاکسی مقاوم و قواعد ترخیص در دستنامهٔ آنافیلاکسی آمده است.
منابع و گایدلاین‌ها ۱
- Emergency treatment of anaphylaxis: Guidelines for healthcare providers — Resuscitation Council UK (2025)
برای مطالعهٔ بیشتر ۲
آزمون کوتاه
یک گزینه را انتخاب کن؛ پاسخ و توضیح بلافاصله نمایش داده می‌شود.
۱. در آنافیلاکسی، نخستین و حیاتی‌ترین اقدام دارویی چیست؟
۲. در آنافیلاکسی، وضعیت بدنی بیمار چه اهمیتی دارد؟
۳. در آنافیلاکسی مقاوم پس از چند دوز آدرنالین عضلانی، گام بعدی چیست؟
۴. در تشخیص آنافیلاکسی، آیا وجود ضایعات پوستی ضروری است؟
۵. در پیگیری پس از آنافیلاکسی، نقش اندازه‌گیری تریپتاز سرم چیست؟
سلب مسئولیت
این مطالب صرفاً برای آموزش کادر درمان تهیه شده و جایگزین قضاوت بالینی، پروتکل بیمارستان محل خدمت شما یا مشورت با متخصص نیست. پیش از اجرای هر دوز یا مداخله، آن را با منبع رسمی و پروتکل مرکز خود تطبیق دهید.