بی‌پاسخ و بدون تنفس طبیعی
تیم احیا را فراخوان کن. احیای ۳۰ به ۲ را شروع کن. پدها/مانیتور را وصل کن و وقفه را به حداقل برسان.
ریتم قابل شوک است؟
VF یا VT بدون نبض → حلقهٔ قابل شوک
PEA یا آسیستول → حلقهٔ غیرقابل شوک
یک شوک · بلافاصله احیا را از سر بگیر · ۲ دقیقه
پیش از شوک فشردن را ادامه بده و بلافاصله پس از شوک — بدون بررسی نبض — دوباره شروع کن. هدف: وقفهٔ پیش و پس از شوک زیر ۵ ثانیه.
- انرژی بای‌فازیک: شوک اول دست‌کم ۱۵۰ ژول (طبق توصیهٔ سازندهٔ دستگاه)؛ در موارد مقاوم افزایشی
- پس از شوک سوم: آدرنالین ۱ میلی‌گرم وریدی + آمیودارون ۳۰۰ میلی‌گرم وریدی
- پس از شوک پنجم: آمیودارون ۱۵۰ میلی‌گرم وریدی
- جایگزین آمیودارون: لیدوکائین ۱۰۰ میلی‌گرم، سپس ۵۰ میلی‌گرم
- آدرنالین را سپس هر ۳ تا ۵ دقیقه (یک حلقه در میان) تکرار کن
آدرنالین ۱ میلی‌گرم وریدی در اولین فرصت · احیا ۲ دقیقه
در PEA و آسیستول، آدرنالین را به‌محض برقراری راه عروقی بده — منتظر پایان حلقه نمان.
- آدرنالین ۱ میلی‌گرم وریدی یا داخل‌استخوانی، سپس هر ۳ تا ۵ دقیقه
- آمیودارون در این مسیر جایی ندارد
- در آسیستول، ریتم را دوباره بررسی کن: آیا واقعاً آسیستول است یا VF ریز؟ اتصال لیدها و گین را چک کن
کیفیت فشردن · اکسیژن · کاپنوگرافی · راه عروقی · آدرنالین · علل برگشت‌پذیر
- پس از گذاشتن راه هوایی پیشرفته، فشردن را پیوسته کن (بدون توقف برای تنفس)
- کاپنوگرافی موج‌دار: تأیید لوله، پایش کیفیت احیا، و نشانهٔ احتمالی بازگشت گردش خون
- راه وریدی؛ اگر طی دو تلاش نشد، داخل‌استخوانی
- هر ۲ دقیقه فشارنده را عوض کن
چهار H و چهار T — در هر حلقه مرور کن
- Hypoxia — هیپوکسی: اکسیژن، تأیید تهویه
- Hypovolaemia — کاهش حجم: مایع، خون، کنترل خونریزی
- Hypo/Hyperkalaemia و اختلالات متابولیک: کلسیم، انسولین-گلوکز، بی‌کربنات
- Hypothermia — هیپوترمی: گرم کردن فعال، احیای طولانی
- Thrombosis — ترومبوز کرونری یا ریوی: ترومبولیز و ادامهٔ احیا ۶۰ تا ۹۰ دقیقه
- Tension pneumothorax — پنوموتوراکس فشارنده: توراکوستومی انگشتی
- Tamponade — تامپوناد قلبی: پریکاردیوسنتز یا توراکوتومی
- Toxins — سموم: آنتی‌دوت اختصاصی
سونوگرافی حین احیا · فشردن مکانیکی · آنژیوگرافی کرونری · ECMO
سونوگرافی را فقط در وقفهٔ بررسی ریتم و توسط فرد ماهر انجام بده تا وقفه طولانی نشود.
مراقبت پس از احیا را شروع کن
ارزیابی ABCDE، هدف SpO₂ ۹۴ تا ۹۸٪، PaCO₂ نرمال، ECG دوازده‌لیدی، درمان علت زمینه‌ای، کنترل دما. جزئیات در صفحهٔ مراقبت پس از احیا.
نکته‌هایی دربارهٔ به‌کارگیری الگوریتم
فشردن، محور همه‌چیز است
هر وقفه، فشار پرفیوژن کرونری را صفر می‌کند
پس از هر وقفه، چندین فشرده لازم است تا فشار پرفیوژن کرونری دوباره به سطح مؤثر برسد. به همین دلیل:
- شارژ دفیبریلاتور را حین فشردن انجام بده.
- پس از شوک، بدون بررسی نبض بلافاصله فشردن را از سر بگیر.
- بررسی ریتم را به کمتر از ۵ ثانیه برسان.
- سونوگرافی را فقط در همان وقفهٔ کوتاه و با اپراتور آماده انجام بده.
کاپنوگرافی موج‌دار — سه کاربرد
| کاربرد | تفسیر |
|---|---|
| تأیید لولهٔ تراشه | نبودِ موج = لوله در مری، تا خلافش ثابت نشده |
| پایش کیفیت احیا | ETCO₂ پایین و رو به افت = فشردن ضعیف شده؛ فشارنده را عوض کن |
| تشخیص بازگشت گردش خون | افزایش ناگهانی و پایدار، اغلب پیش از لمس نبض |
ETCO₂ بسیار پایین و پایدار (مثلاً زیر ۱۰ میلی‌متر جیوه) پس از ۲۰ دقیقه احیای باکیفیت، یکی از عوامل مؤثر در تصمیم به توقف است — اما هرگز به‌تنهایی معیار توقف نیست.
آسیستول یا VF ریز؟
پیش از آنکه آسیستول را بپذیری: اتصال لیدها، انتخاب لید، و گین دستگاه را بررسی کن. اگر تردید داری، مثل آسیستول رفتار کن — شوک دادن به آسیستول سودی ندارد و فقط وقفه ایجاد می‌کند.
چه زمانی احیا را طولانی‌تر ادامه دهیم؟
- هیپوترمی — «تا گرم نشده، مرده نیست». احیا تا رسیدن دمای مرکزی به حدود ۳۲ درجه.
- ترومبولیز برای آمبولی ریه — ۶۰ تا ۹۰ دقیقه پس از تجویز.
- مسمومیت — اثر سم گذراست؛ ECMO را در نظر بگیر.
- بیمار جوان، ایست شاهددار، ریتم اولیهٔ قابل شوک — آستانهٔ توقف را بالاتر بگیر.
تصمیم توقف
تصمیمی تیمی و چندعاملی است: ریتم اولیه، شاهددار بودن، زمان تا شروع احیا، علت برگشت‌پذیر، ETCO₂، سونوگرافی، بیماری زمینه‌ای و خواست پیشین بیمار. هیچ شاخص منفردی به‌تنهایی کافی نیست. تصمیم و دلیلش را مستند کن.
منابع و گایدلاین‌ها ۲
- Adult Advanced Life Support Guidelines — Resuscitation Council UK (2025)
- European Resuscitation Council Guidelines 2025: Adult Advanced Life Support — ERC / Resuscitation (2025)
برای مطالعهٔ بیشتر ۳
- Resuscitation Council UK — Adult Advanced Life Support
- A Randomized Trial of Epinephrine in Out-of-Hospital Cardiac Arrest (PARAMEDIC2), NEJM 2018
- Amiodarone, Lidocaine, or Placebo in Out-of-Hospital Cardiac Arrest (ALPS), NEJM 2016
آزمون کوتاه
یک گزینه را انتخاب کن؛ پاسخ و توضیح بلافاصله نمایش داده می‌شود.
۱. در ایست قلبی با ریتم VF، آدرنالین نخستین بار چه زمانی داده می‌شود؟
۲. در بیمار لوله‌گذاری‌شده حین احیا، افزایش ناگهانی ETCO₂ از ۱۵ به ۴۵ میلی‌متر جیوه چه معنایی دارد؟
۳. در ریتم غیرقابل شوک (PEA و آسیستول)، آدرنالین چه زمانی داده می‌شود؟
۴. در ایست قلبی، آمیودارون چه زمانی و با چه دوزی داده می‌شود؟
۵. چه زمانی باید به توقف احیا فکر کرد؟
سلب مسئولیت
این مطالب صرفاً برای آموزش کادر درمان تهیه شده و جایگزین قضاوت بالینی، پروتکل بیمارستان محل خدمت شما یا مشورت با متخصص نیست. پیش از اجرای هر دوز یا مداخله، آن را با منبع رسمی و پروتکل مرکز خود تطبیق دهید.