◉ ۳۰ ثانیهٔ اول — همین حالا
- پنج تنفس نجات اولیه، سپس فشردن با نسبت ۱۵:۲ (دو امدادگر).
- عمق فشردن: یک‌سوم قطر قدامی-خلفی قفسهٔ سینه، سرعت ۱۰۰–۱۲۰.
- دفیبریلاسیون ۴ ژول بر کیلوگرم.
- آدرنالین ۱۰ میکروگرم بر کیلوگرم (۰٫۱ میلی‌لیتر/کیلوگرم از ۱:۱۰۰۰۰).
- دسترسی داخل‌استخوانی زود — دو تلاش یا ۹۰ ثانیه.
- قند خون — و علل برگشت‌پذیر را بگرد.
★ نشانه‌های خطر — اگر هست، سطح مراقبت را بالا ببر
- برادی‌کاردی در کودک بدحال — علامت پیش از ایست.
- عدم بهبود با وجود احیا — علل برگشت‌پذیر را بازبینی کن.
- ایست قلبی بدون شاهد با سازوکار نامشخص — به آسیب غیرتصادفی فکر کن.
- هیپوگلیسمی — در هر کودک بدحال بسنج.
- هیپوترمی — احیا را طولانی ادامه بده.
- تروما — علل مکانیکی را اول رفع کن.
اصل حاکم
ایست قلبی کودک، منشأ تنفسی دارد
برخلاف بزرگسال که اغلب اولیهٔ قلبی است، در کودک ایست تقریباً همیشه نتیجهٔ نارسایی تنفسی یا شوک پیشرونده است.
پیامدها:
- اکسیژناسیون و تهویه، محور احیایند
- برادی‌کاردی، آخرین هشدار پیش از ایست است — و پاسخش اکسیژن و تهویه است
- و بهترین احیا، پیشگیری از ایست است: شناسایی و درمان کودک بدحال، پیش از فروپاشی (شناخت کودک بدحال)
احیای پایه
توالی
۱. ایمنی · پاسخ‌دهی
۲. راه هوایی را باز کن
- کودک: وضعیت sniffing
- شیرخوار: وضعیت خنثی — سر را اکستنشن نده؛ بالشی زیر شانه (پس‌سر بزرگ است)
۳. تنفس را ارزیابی کن — حداکثر ۱۰ ثانیه
۴. پنج تنفس نجات
۵. علائم حیات را ارزیابی کن — حداکثر ۱۰ ثانیه
۶. فشردن قفسهٔ سینه + تهویه
- ۱۵:۲ — دو امدادگر حرفه‌ای
- ۳۰:۲ — امدادگر تنها یا غیرحرفه‌ای
کیفیت فشردن
| متغیر | کودک | شیرخوار |
|---|---|---|
| محل | نیمهٔ تحتانی جناغ | نیمهٔ تحتانی جناغ |
| تکنیک | یک یا دو دست (پاشنهٔ دست) | دو انگشت (یک امدادگر) یا دو شست دوره‌کننده (دو امدادگر — ارجح) |
| عمق | یک‌سوم قطر قدامی-خلفی | یک‌سوم قطر قدامی-خلفی |
| سرعت | ۱۰۰–۱۲۰ در دقیقه | همان |
| برگشت کامل | بگذار قفسهٔ سینه کاملاً برگردد | همان |
وقفه را به حداقل برسان
هر وقفه، فشار پرفیوژن کرونر را از بین می‌برد و بازسازی‌اش چند فشردن طول می‌کشد.
تعویض امدادگر هر دو دقیقه — خستگی، کیفیت را سریع خراب می‌کند.
احیای پیشرفته
ریتم
دو مسیر
غیرقابل شوک (آسیستول، PEA) — شایع‌ترین در کودک
- CPR مداوم
- آدرنالین در اولین فرصت، سپس هر ۳ تا ۵ دقیقه
- علل برگشت‌پذیر
قابل شوک (VF، pVT) — کمتر شایع
- شوک ۴ ژول بر کیلوگرم
- CPR فوری برای ۲ دقیقه
- آدرنالین و آمیودارون پس از شوک سوم
- آمیودارون دوم پس از شوک پنجم
ریتم قابل شوک در کودک، به علت خاص اشاره دارد
بیماری قلبی مادرزادی · کاردیومیوپاتی · مسمومیت (TCA، دیگوکسین) · هیپوترمی · اختلال الکترولیت · سندرم QT طولانی · commotio cordis
پس دنبال علت بگرد.
داروها
| دارو | دوز |
|---|---|
| آدرنالین | ۱۰ میکروگرم/کیلوگرم = ۰٫۱ میلی‌لیتر/کیلوگرم از ۱:۱۰۰۰۰ · حداکثر ۱ میلی‌گرم · هر ۳–۵ دقیقه |
| آمیودارون | ۵ میلی‌گرم/کیلوگرم · حداکثر ۳۰۰ میلی‌گرم |
| گلوکز ۱۰٪ | ۲ میلی‌لیتر/کیلوگرم در هیپوگلیسمی |
| کلسیم گلوکونات ۱۰٪ | ۰٫۵ میلی‌لیتر/کیلوگرم در هیپرکالمی، هیپوکلسمی، بلوکر کلسیم |
| بی‌کربنات ۸٫۴٪ | ۱ میلی‌مول/کیلوگرم — روتین نیست |
| مایع بولوس | ۱۰ میلی‌لیتر/کیلوگرم کریستالوئید ایزوتونیک |
رقت آدرنالین — خطای کشنده
۱:۱۰۰۰۰ برای وریدی و داخل‌استخوانی در احیا.
۱:۱۰۰۰ برای عضلانی در آنافیلاکسی.
اشتباه گرفتن این دو، یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین خطاهای دارویی در احیای کودک است.
روی سرنگ بنویس.
دسترسی عروقی
دو تلاش یا ۹۰ ثانیه، سپس داخل‌استخوانی
در کودک شوکی، یافتن ورید می‌تواند دقایق طلایی را تلف کند.
سوزن داخل‌استخوانی (IO) برای همهٔ داروها، مایعات، و فرآورده‌های خونی قابل استفاده است.
محل‌ها: تیبیای پروگزیمال (شایع‌ترین) · تیبیای دیستال · فمور دیستال · سر هومروس در کودک بزرگ‌تر
و در کودک هوشیار، لیدوکائین داخل‌استخوانی پیش از انفوزیون.
راه هوایی
اصول
- بگ-ماسک، اغلب کافی است — و در دست کم‌تجربه، ایمن‌تر از لوله‌گذاری
- اگر لوله‌گذاری: باتجربه‌ترین فرد، با وقفهٔ حداقلی در فشردن
- کاپنوگرافی — تأیید لوله و پایش کیفیت CPR
- پس از راه هوایی پیشرفته: فشردن مداوم و تهویهٔ حدود ۲۵ در دقیقه در شیرخوار، ۲۰ در کودک کوچک، و کمتر در بزرگ‌تر — طبق گایدلاین
هیپرونتیلاسیون نکن
فشار داخل قفسهٔ سینه را بالا می‌برد و بازگشت وریدی و برون‌ده قلبی را کم می‌کند.
علل برگشت‌پذیر
4H و 4T — با تأکیدهای کودکانه
| علت | نکته در کودک |
|---|---|
| Hypoxia | شایع‌ترین — تهویه، تهویه، تهویه |
| Hypovolaemia | خونریزی، گاستروانتریت، سپسیس، سوختگی |
| Hypo/Hyperkalaemia، Hypoglycaemia، Hypocalcaemia | قند را بسنج · کلسیم را فراموش نکن |
| Hypothermia | احیا را طولانی ادامه بده |
| Tension pneumothorax | به‌ویژه در تروما و آسم |
| Tamponade | تروما، جراحی قلب |
| Toxins | مسمومیت در کودک نوپا · داروی خانه |
| Thrombosis | نادرتر از بزرگسال |
و در کودک، این‌ها را هم اضافه کن
- خطاهای متابولیک مادرزادی — در شیرخوار با ایست غیرقابل‌توضیح
- بیماری قلبی مادرزادی تشخیص‌داده‌نشده
- آسیب غیرتصادفی — در ایست بدون شاهد با سازوکار نامشخص
- آنافیلاکسی
- سپسیس
موقعیت‌های خاص
ایست ترومایی
رفع علل مکانیکی، پیش از دارو:
۱. اکسیژناسیون و تهویه ۲. توراکوستومی دوطرفه در شک به پنوموتوراکس فشارنده ۳. کنترل خونریزی و خون — نه کریستالوئید ۴. رفع تامپوناد
حضور خانواده
اجازه بده بمانند، اگر می‌خواهند
شواهد نشان داده‌اند حضور والدین حین احیا:
- با سوگ سالم‌تر و پذیرش بهتر همراه است
- عملکرد تیم را مختل نمی‌کند
- و به والدین نشان می‌دهد که همه تلاش ممکن انجام شد
شرط: یک نفر از تیم اختصاصاً با آن‌ها باشد و توضیح بدهد.
و اگر نمی‌خواهند بمانند، این هم انتخاب درستی است.
توقف احیا
یک تصمیم تیمی، نه فردی
عوامل در نظر گرفته‌شده: علت و برگشت‌پذیری · مدت احیا و کیفیت آن · ریتم · ETCO₂ · دمای بدن (در هیپوترمی، احیای طولانی) · و نظر تیم
و پس از آن:
- توضیح به خانواده در فضای خصوصی، با کلمات صریح («فوت کرد»)
- اجازهٔ دیدن و لمس کودک
- ارجاع قانونی در مرگ غیرمنتظرهٔ کودک — طبق مقررات محلی
- و مسیر حمایت سوگ
و دبریفینگ تیم — همان روز
مرگ کودک، سنگین‌ترین رویداد برای هر تیمی است.
دبریفینگ ساختاریافتهٔ کوتاه، و دسترسی به حمایت برای هر کسی که بخواهد.
و پس از ROSC
اصول مراقبت پس از احیا
- اکسیژن را تیتر کن — از هیپراکسی و هیپوکسی هر دو بپرهیز
- نورموکاپنی
- فشار خون مناسب سن — با مایع و اینوتروپ
- قند — نه خیلی بالا، نه پایین
- از تب بپرهیز و دما را کنترل کن
- تشنج را درمان کن
- علت را بگرد و درمان کن
- و انتقال به مراقبت ویژهٔ کودکان
منابع و گایدلاین‌ها ۳
- European Paediatric Advanced Life Support Guidelines — European Resuscitation Council (2025)
- Paediatric advanced life support guidelines — Resuscitation Council UK (2025)
- Paediatric Life Support: 2025 International Consensus on CPR Science — ILCOR (2025)
برای مطالعهٔ بیشتر ۲
آزمون کوتاه
یک گزینه را انتخاب کن؛ پاسخ و توضیح بلافاصله نمایش داده می‌شود.
۱. چرا احیای کودک با پنج تنفس نجات شروع می‌شود؟
۲. نسبت فشردن به تنفس در احیای کودک توسط دو امدادگر حرفه‌ای چقدر است؟
۳. انرژی دفیبریلاسیون در کودک چقدر است؟
۴. دوز آدرنالین در احیای کودک چقدر است؟
۵. در ایست قلبی ترومایی کودک، اولویت چیست؟
سلب مسئولیت
این مطالب صرفاً برای آموزش کادر درمان تهیه شده و جایگزین قضاوت بالینی، پروتکل بیمارستان محل خدمت شما یا مشورت با متخصص نیست. پیش از اجرای هر دوز یا مداخله، آن را با منبع رسمی و پروتکل مرکز خود تطبیق دهید.