◉ ۳۰ ثانیهٔ اول — همین حالا
- خشک کن، گرم نگه دار، و ساعت را شروع کن.
- وضعیت خنثی سر — نه اکستنشن، نه فلکشن.
- پنج تنفس inflation — طولانی‌تر از تنفس معمول.
- معیار موفقیت: بالا رفتن ضربان قلب — نه بالا آمدن قفسهٔ سینه.
- در نوزاد ترم، با هوا شروع کن.
- نسبت فشردن به تهویه: ۳:۱.
★ نشانه‌های خطر — اگر هست، سطح مراقبت را بالا ببر
- ضربان قلب کمتر از ۶۰ با وجود تهویهٔ مؤثر.
- عدم بالا رفتن ضربان پس از تنفس‌های inflation — تهویه مؤثر نیست.
- هیپوترمی — به‌ویژه در نوزاد نارس.
- مایع آمنیوتیک آغشته به مکونیوم با نوزاد بدحال.
- نوزاد نارس یا کم‌وزن.
- فتق دیافراگماتیک شناخته‌شده — بگ-ماسک ممنوع.
آنچه واقعاً اتفاق می‌افتد
گذار، نه احیا
اکثر نوزادان احیا نمی‌خواهند — آن‌ها کمک برای گذار می‌خواهند: باز شدن ریهٔ پر از مایع و شروع تنفس.
به همین دلیل:
- تهویه، محور همه‌چیز است
- فشردن قفسهٔ سینه، به‌ندرت لازم می‌شود
- و دارو، بسیار نادر
تغییرات گایدلاین ۲۰۲۵
- رنگ پوست از معیارهای ارزیابی کنار رفته؛ ضربان قلب، تنفس، تون و پاسخ به تحریک ملاک‌اند
- two-person jaw thrust به‌صراحت توصیه می‌شود
- راه هوایی سوپراگلوتیک زودتر، و ویدئولارنگوسکوپی در صورت دسترسی
- آدرنالین هر ۴ دقیقه (فاصلهٔ استانداردشده)
- بی‌کربنات سدیم دیگر توصیه نمی‌شود
- و زایمان خارج از بیمارستان صریحاً در دامنهٔ گایدلاین آمده
آماده‌سازی
پیش از تولد
- گرم‌کن روشن و حوله‌های گرم آماده
- اتاق را گرم کن — هیپوترمی نوزاد، پیامد را بدتر می‌کند
- ساکشن · بگ-ماسک نوزاد با ماسک مناسب · اکسیژن و مخلوط‌کن (blender)
- پالس‌اکسیمتر
- کلمپ و قیچی بند ناف
- ساعت — زمان تولد را ثبت کن
- و تیم نوزادان را خبر کن اگر زایمان پرخطر است
گام‌به‌گام
۱. خشک کردن، گرم کردن، ارزیابی
در ۳۰ ثانیهٔ اول
- خشک کن — و حولهٔ خیس را بردار، حولهٔ گرم تازه بگذار
- سر را بپوشان
- ساعت را شروع کن
- ارزیابی: ضربان قلب، تنفس، تون عضلانی، و پاسخ به تحریک
خشک کردن خودش تحریک کافی برای بسیاری از نوزادان است.
رنگ پوست، معیار قابل‌اتکایی نیست
گایدلاین ۲۰۲۵ تأکید بر رنگ پوست را کم کرده — ارزیابی آن ذهنی است و در رنگ‌های پوست مختلف قابل‌اتکا نیست.
ضربان قلب، معیار اصلی است — و بهترین شاخص پاسخ به تهویه. برای سنجش آن، پالس‌اکسیمتری و در صورت امکان ECG بر مشاهده ارجح‌اند.
گرما، یک مداخلهٔ نجات‌دهنده است
نوزاد سطح بدن بزرگ و ذخیرهٔ کم دارد و بسیار سریع سرد می‌شود — و هیپوترمی با هیپوگلیسمی، اسیدوز، و مرگ‌ومیر بیشتر همراه است.
در نوزاد بسیار نارس: بدون خشک کردن، مستقیم در کیسهٔ پلاستیکی و زیر گرم‌کن.
۲. راه هوایی
وضعیت خنثی
نه اکستنشن، نه فلکشن.
پس‌سر بزرگ نوزاد روی سطح صاف، گردن را خم می‌کند و راه هوایی را می‌بندد.
بالشی یا حولهٔ تاشده زیر شانه بگذار.
و در فک کوچک یا راه هوایی مشکل، jaw thrust.
ساکشن روتین لازم نیست
حتی در مایع آغشته به مکونیوم.
ساکشن فقط اگر انسداد قابل‌مشاهده وجود دارد — و حتی آنگاه، تهویه اولویت دارد.
ساکشن عمیق و روتین می‌تواند برادی‌کاردی وازوواگال بدهد.
۳. تنفس‌های inflation
پنج تنفس، طولانی‌تر از معمول
اگر نوزاد نفس نمی‌کشد یا gasping دارد:
پنج تنفس inflation با بگ-ماسک — هر کدام با زمان دمی طولانی‌تر از تنفس معمول، تا ریهٔ پر از مایع باز شود.
معیار موفقیت: بالا رفتن ضربان قلب
نه بالا آمدن قفسهٔ سینه — که در ریهٔ پر از مایع ممکن است در ابتدا دیده نشود.
اگر ضربان بالا نرفت، تهویه مؤثر نبوده.
اگر پاسخ نداد، تکنیک را اصلاح کن
پیش از رفتن به مرحلهٔ بعد:
۱. وضعیت سر را دوباره تنظیم کن
۲. آب‌بندی ماسک — تکنیک دو نفره
۳. two-person jaw thrust — گایدلاین ۲۰۲۵ به‌صراحت شکل دونفره را توصیه می‌کند: یک نفر فک را پیش می‌آورد و ماسک را با دو دست آب‌بندی می‌کند، نفر دوم تهویه می‌دهد
۴. دهان را نگاه کن — انسداد؟
۵. فشار inflation را کمی بالا ببر
۶. راه هوایی سوپراگلوتیک — در ۲۰۲۵ زودتر از گذشته توصیه می‌شود، به‌ویژه وقتی تهویه با ماسک مؤثر نیست یا لوله‌گذاری در دسترس نیست — یا لولهٔ تراشه در صورت مهارت، و ویدئولارنگوسکوپی در صورت دسترسی
تا تهویهٔ مؤثر نداشته باشی، هیچ‌چیز دیگری کار نمی‌کند.
۴. اکسیژن
در نوزاد ترم، با هوا شروع کن
اکسیژن ۱۰۰٪ در نوزاد ترم با پیامد بدتر همراه بوده است.
پالس‌اکسیمتر روی دست راست (پیش‌داکتال) و تیتر بر پایهٔ اهداف SpO₂ به‌تفکیک دقیقه — که در دقایق اول پایین‌اند و به‌تدریج بالا می‌روند.
در نوزاد نارس، معمولاً با غلظت کمی بالاتر شروع می‌شود — طبق گایدلاین.
۵. فشردن قفسهٔ سینه
فقط پس از اطمینان از تهویهٔ مؤثر
اگر ضربان قلب کمتر از ۶۰ با وجود تهویهٔ مؤثر (یعنی قفسهٔ سینه بالا می‌آید):
- تکنیک دو شست دوره‌کننده — ارجح
- محل: یک‌سوم تحتانی جناغ
- عمق: یک‌سوم قطر قدامی-خلفی
- نسبت ۳:۱ — یعنی ۹۰ فشردن و ۳۰ تهویه در دقیقه
- و اکسیژن را بالا ببر
فشردن در ریهٔ باز نشده، بی‌فایده است
اگر تهویه مؤثر نیست، اول آن را درست کن — نه اینکه فشردن را شروع کنی.
۶. دارو — به‌ندرت
اگر پس از تهویه و فشردن مؤثر، ضربان همچنان زیر ۶۰
آدرنالین — ترجیحاً از راه ورید نافی یا داخل‌استخوانی، و در صورت نیاز هر ۴ دقیقه تکرار شود (فاصلهٔ استانداردشده در گایدلاین ۲۰۲۵)
مایع — در شک به هیپوولمی (خونریزی مادر، دکولمان، از دست رفتن خون از بند ناف)
گلوکز — در هیپوگلیسمی
دوزها، طبق پروتکل نوزادان.
و بی‌کربنات سدیم دیگر توصیه نمی‌شود.
و تیم نوزادان را فوراً خبر کن — این مرحله فراتر از احیای عمومی است.
بند ناف
کلمپ تأخیری در نوزاد سالم
حداقل یک دقیقه — با ذخیرهٔ آهن بهتر، فشار خون بهتر، و پیامد بهتر همراه است، به‌ویژه در نوزاد نارس.
در این مدت، نوزاد را خشک و گرم کن و روی سینهٔ مادر بگذار.
استثنا: نوزادی که نیاز به احیای فوری دارد، یا خونریزی مادر.
موقعیت‌های خاص
مکونیوم
ساکشن روتین داخل تراشه، دیگر توصیه نمی‌شود — حتی در نوزاد بدحال.
تهویه اولویت دارد.
ساکشن فقط اگر انسداد قابل‌مشاهده مانع تهویه است.
فتق دیافراگماتیک مادرزادی
اگر تشخیص پیش از تولد داده شده (یا شکم فرورفته و صداهای روده در قفسهٔ سینه):
بگ-ماسک ممنوع — هوا وارد روده می‌شود و ریه را بیشتر فشرده می‌کند.
لوله‌گذاری زودهنگام و NG بزرگ برای تخلیهٔ معده.
تیم نوزادان و جراحی اطفال.
نوزاد نارس
- گرما، حیاتی‌تر — کیسهٔ پلاستیکی بدون خشک کردن، کلاه، و گرم‌کن
- احتیاط در فشار تهویه — ریهٔ نارس آسیب‌پذیر است
- CPAP زودهنگام اغلب کافی است
- اکسیژن را دقیق تیتر کن
- تیم نوزادان، از ابتدا
نوزاد با آپگار پایین پس از زایمان دشوار
به آسفیکسی پری‌ناتال فکر کن — و هیپوترمی درمانی ممکن است مطرح شود.
تماس زودهنگام با تیم نوزادان — پنجرهٔ زمانی محدود است.
و در اورژانس عمومی
اگر زایمان در اورژانس رخ داد
چهار چیزی که بیشترین اثر را دارند:
۱. گرم نگه داشتن
۲. وضعیت خنثی سر
۳. تنفس‌های inflation مؤثر
۴. خبر کردن تیم نوزادان، زود
و یک نفر مسئول نوزاد، یک نفر مسئول مادر — از لحظهٔ تولد، دو بیمار داری.
پس از تثبیت
- قند خون — نوزاد ذخیرهٔ کمی دارد
- دما
- پوست به پوست با مادر اگر وضعیت اجازه می‌دهد
- ثبت دقیق: زمان تولد، اقدامات و زمانشان، پاسخ
- و توضیح به والدین — در هر مرحله
مرتبط: زایمان اورژانسی در بخش · احیای کودک · داروهای اطفال — جدول وزنی
منابع و گایدلاین‌ها ۳
- Newborn Life Support Guidelines — Resuscitation Council UK (2025)
- European Resuscitation Council Guidelines 2025: Newborn resuscitation and support of transition — ERC (2025)
- Neonatal Life Support: 2025 International Consensus on CPR Science — ILCOR (2025)
برای مطالعهٔ بیشتر ۲
آزمون کوتاه
یک گزینه را انتخاب کن؛ پاسخ و توضیح بلافاصله نمایش داده می‌شود.
۱. در احیای نوزاد، معیار موفقیت تنفس‌های inflation چیست؟
۲. در نوزاد ترم، احیا با چه غلظت اکسیژنی شروع می‌شود؟
۳. وضعیت درست سر نوزاد برای باز کردن راه هوایی چیست؟
۴. نسبت فشردن قفسهٔ سینه به تهویه در نوزاد تازه متولدشده چقدر است؟
۵. در نوزاد سالم، بند ناف چه زمانی کلمپ می‌شود؟
سلب مسئولیت
این مطالب صرفاً برای آموزش کادر درمان تهیه شده و جایگزین قضاوت بالینی، پروتکل بیمارستان محل خدمت شما یا مشورت با متخصص نیست. پیش از اجرای هر دوز یا مداخله، آن را با منبع رسمی و پروتکل مرکز خود تطبیق دهید.